Spurningayfirlit:
Almennt um stofnfrumur:
Hvers vegna eru stofnfrumur svo sérstakar?
Hvað eru fósturstofnfrumur?
Hvað eru fullorðinsstofnfrumur?
Hvað er sameiginlegt með fósturstofnfrumum og fullorðinsstofnfrumum og hver er munurinn á þeim?
Að hvaða gagni geta stofnfrumur komið og hvaða vandamál þarf að yfirstíga?
Hefur tekist að lækna einhverja sjúkdóma með fósturstofnfrumum?
Stofnfrumugjafaskráin:
Hvað er stofnfrumugjafaskrá?
Hvers vegna að skrá sig sem stofnfrumugjafa?
Hvernig gerist maður stofnfrumugjafi?
Hverjir mega vera með?
Þegar maður gerist stofnfrumugjafi, hvernig gengur það fyrir sig?
Hvað eru stofnfrumuskipti?
Hvaða sjúklingar þurfa stofnfrumuskipti?
Hvaða gagn gera stofnfrumur fyrir sjúklinga með blóðsjúkdóma?
Stofnfrumugjöf / beinmergsgjöf... hver er munurinn?
Fær maður borgað fyrir að vera stofnfrumugjafi?
Er þetta sársaukafullt?
Er þetta hættulegt?
Ef einhver þarf á stofnfrumum frá mér að halda, hvað gerist þá?
Getur maður sagt nei ef að því kemur að einhver þarf á stofnfrumum að halda frá mér?
Hittast gjafi og þegi einhvern tíman?
Fæ ég að vita hver fær mínar stofnfrumur?
Hvað eru vefjaflokkar (HLA)?
Það þarf marga blóðgjafa á stofnfrumugjafaskrána, hvers vegna?
Umfjöllun um stofnfrumur og ýmislegt þar sem stofnfrumur koma við sögu á Vísindavef Háskólans:
Hvað eru stofnfrumur og hvert er hlutverk þeirra?
Eru einhverjar rannsóknir í gangi á Íslandi um notagildi stofnfruma úr naflastrengjum?
Geta heilafrumur fjölgað sér?
Hverjir eru kostir og gallar klónunar?
Hvað er það sem gerist í frumunum þegar við fáum krabbamein?
Hvernig og hve oft endurnýjast frumur?
Hvað eru klínískar rannsóknir?
Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?
Listi yfir stofnfrumutengd orð og útskýringar á þeim (á ensku)
Upplýsingasíða bandarísku heilbrigðisstofnunarinnar (NIH) um stofnfrumur.
Spurningar og svör um stofnfrumur af vef BBC
- Almennt um stofnfrumur -
Hvers vegna eru stofnfrumur svo sérstakar?
Stofnfrumur eru frábrugðnar öðrum frumum líkamans. Þrennt einkennir þær: Þær geta skipt sér og þar með endurnýjað í mjög langan tíma, þær eru ósérhæfðar og þær geta þroskast yfir í sérhæfðar frumur.
Eftir að stofnfruma hefur skipt sér, geta dótturfrumurnar annað hvort haldið áfram að vera stofnfrumur eða þá þroskast yfir í aðra frumutegund sem er sérhæfðari, t.d. yfir í vöðvafrumu, taugafrumu o.fl. Stofnfrumur geta fræðilega séð skipt sér endalaust.
Aftur í spurningayfirlit
Hvað eru fósturstofnfrumur?
Fósturstofnfrumur eru ósérhæfðar og geta myndað allar aðrar frumugerðir líkamans. Þær eru enn ósérhæfðari en svo kallaðar fullorðinsstofnfrumur (t.d. blóðmyndandi stofnfrumur) og eru því áhugaverðar. Miklar vonir eru bundnar við fósturstofnfrumur og talið að þær muni nýtast í læknisfræðilegum tilgangi. Fósturstofnfrumur eru fengnar úr fóstrum sem myndast hafa eftir að egg er frjóvgað á rannsóknastofu.
Fósturstofnfrumur hafa mikið verið í sviðsljósinu undanfarin ár og óhætt að segja að stofnfrumurannsóknir séu mjög umdeildar víða um heim. Deilurnar hafa verið hvað mestar í Bandaríkjunum og voru stofnfrumumálin mikið rædd í aðdraganda forsetakosninganna 2004. Þar í landi gilda strangar reglur um stofnfrumurannsóknir. Um fullorðinsstofnfrumur ríkir aftur á móti sátt almennt og hafa þær verið notaðar í klínískri meðferð í áratugi.
Aftur í spurningayfirlit
Hvað eru fullorðinsstofnfrumur?
Hægt er að finna stofnfrumur í fullorðnum einstaklingi og kallast þær þá fullorðinsstofnfrumur. Þessar frumur, sem einnig eru kallaðar vefjasértækar stofnfrumur, finnast meðal sérhæfðari frumna í ýmsum vefjum líkamans. Þær eru meira þroskaðar en fósturstofnfrumur, en geta endurnýjað sig eða þá þroskast yfir í sérhæfðari frumur. Hlutverk þeirra er fyrst og fremst að halda við og lagfæra vefi. Fullorðinsstofnfrumur eru einnig oft nefndar líkamsstofnfrumur.
Fullorðinsstofnfrumur eru mikið rannsakaðar. Þær finnast í mestu magni í beinmerg og í naflastrengsblóði en sífellt er verið að finna þær í fleiri vefjagerðum. Blóðmyndandi stofnfrumur eru í beinmerg, sem er þykkfljótandi vefur inni í holrúmi beinanna. Þessar stofnfrumur eru forverar rauðra blóðkorna, hvítra blóðfrumna og blóðflagna. Blóðmyndandi stofnfrumur hafa verið notaðar í læknisfræðilegum tilgangi yfir 30 ár og mikil og góð reynsla komin á stofnfrumuígræðslu í tengslum við ýmsa blóðsjúkdóma.
Ef réttar aðstæður eru fyrir hendi, geta fullorðinsstofnfrumur þroskast yfir í ýmsar frumugerðir. Ef hægt verður að skilgreina þá þætti sem hafa þar áhrif og mynda hentugt þroskunarumhverfi á rannsóknarstofu, þá gætu fullorðinsstofnfrumur nýst í meðferð á mörgum algengum og illvígum sjúkdómum.
Aftur í spurningayfirlit
Hvað er sameiginlegt með fósturstofnfrumum og fullorðinsstofnfrumum og hver er munurinn á þeim?
Báðar frumugerðirnar geta endurmyndað sjálfa sig og geta þroskast yfir í sérhæfðari frumur. Fósturstofnfrumur geta myndað fleiri frumugerðir því þær eru enn ósérhæfðari en fullorðinsstofnfrumur. Sagt er að fósturstofnfrumur séu alhæfar en fullorðinsstofnfrumur marghæfar.
Geta fullorðinsstofnfrumna til að þroskast yfir í aðrar frumgerðir takmarkast yfirleitt við þær frumugerðir sem finnast í þeim vef sem þær finnast í upprunalega. Þó er ekki útséð með að hæfileiki fullorðinsstofnfrumna sé takmarkaður að þessu marki, rannsóknir eru í fullum gangi víða um heim og ýmislegt sem bendir til að fullorðinsstofnfrumur séu hæfileikaríkari en nú er talið.
Auðvelt er að rækta og fjölga fósturstofnfrumum í frumurækt og þannig viðhalda þeim í langan tíma. Fullorðinsstofnfrumur er mun erfiðara að rækta því þær hafa mikla tilhneigingu til að sérhæfast yfir í aðrar frumutegundir. Mikilvægt er að geta fjölgað stofnfrumum því það þarf mikið magn af þeim svo þær komi að gagni í meðferð.
Aftur í spurningayfirlit
Að hvaða gagni geta stofnfrumur komið og hvaða vandamál þarf að yfirstíga?
Stofnfrumur koma að miklu gagni í dag og vonir standa til þess að hægt verði að nota þær á enn margvíslegri hátt í framtíðinni. Það eru ýmis tæknileg vandamál sem koma upp þegar nota á stofnfrumur til rannsókna og á klínískan hátt. Ljóst er að til þess að hægt verði að nýta stofnfrumur eins og vonir standa til, verður að rannsaka þær áfram af kappi.
Rannsóknir á stofnfrumum gætu gefið upplýsingar um fósturþroskun. Reynt er að skilja og skilgreina hvernig stofnfrumur sérhæfast og hvaða þættir hafa þar áhrif. Vitað er að sérhæfingu er meðal annars stýrt með því að ýmist er slökkt eða kveikt á genum. Margir sjúkdómar og fæðingargallar orsakast af óeðlilegri frumuskiptingu og óæskilegri sérhæfingu. Aukinn skilningur á þessu ferli, gæti gefið hugmyndir um orsakir þessara sjúkdóma og hvernig meðhöndla megi sjúklinga. Aðalhindrunin fyrir nýtingu stofnfrumna er sú að vísindamenn skilja ekki enn að fullu hvaða aðstæður þarf til þess að slökkva og kveikja á genum sem stýra stofnfrumusérhæfingu. Blóðmyndandi stofnfrumur hafa verið notaðar í læknisfræðilegum tilgangi í yfir 30 ár og mikil og góð reynsla komin á stofnfrumuígræðslur í tengslum við ýmsa blóðsjúkdóma. Nú er farið að stunda stofnfrumuígræðslur hér á landi með góðum árangri.
Vonast er til að nýta megi stofnfrumur til að lagfæra vefjaskaða og jafnvel til að smíða ný líffæri en mikill skortur er á líffærum til ígræðslu. Ef tökum verður náð á því að þroska stofnfrumur yfir í tilteknar frumutegundir væri hægt að mynda frumur og vefi sem nýta mætti til að meðhöndla sjúklinga með sjúkdóma eins og Alzheimers, Parkinsons, hjartasjúkdóma, sykursýki, ýmsa gigtarsjúkdóma og fleira. Til dæmis gæti orðið mögulegt að mynda hjartavöðvafrumur á rannsóknastofum og síðan græða þær í sjúklinga með hjartasjúkdóma. Rannsóknir sem gerðar hafa verið á músum og öðrum dýrum, benda til þess að stofnfrumur úr beinmerg sem græddar eru í skemmdan hjartavöðva, geti sérhæfst yfir í hjartavöðvafrumur og endurmyndað hjartavefinn. Aðrar rannsóknir þar sem notast er við frumur í rækt, hafa bent til þess að nota megi fósturstofnfrumur og stofnfrumur úr merg manna til þessa að mynda hjartavöðvafrumur. Nýlegar rannsóknir á fósturstofnfrumum manna í frumurækt benda til að hægt sé að nota þær til að mynda samskonar frumur og sjá um að framleiða insúlín í brisinu en í sykursýkissjúklingum ræðst ónæmiskerfi einstaklingsins á þær og eyðileggur. Hugsanlegt er að þetta geti leitt til nýrra meðferðarúrræða við sykursýki.
Miklar vonir eru bundnar við stofnfrumur. Til þess að hægt verði að nýta þær eins og vonir standa til verða vísindamenn að öðlast enn meiri þekkingu á þessu sviði og þróa ýmsar nýjar aðferðir. Nauðsynlegt er að skilgreina þau skilyrði sem verða að vera fyrir hendi svo hægt sé að tryggja þroskun í rétta átt og vel heppnaða ígræðslu frumna í sjúkling. Nauðsynlegt er að frumurnar þroskist í þá frumugerð sem ætlast er til, að þær lifi og dafni eftir að þær eru komnar í sjúklinginn, taki sér bólfestu í vef eftir ígræðslu, virki rétt það sem eftir er ævi sjúklings og síðast en ekki síst, að þær skaði ekki sjúklinginn á nokkurn hátt. Huga þarf að þeim möguleika að ónæmiskerfi sjúklings hafni utanaðkomandi frumum og vefjum og finna aðferðir til að koma í veg fyrir það.
Það lítur út fyrir að miklir möguleikar séu fyrir hendi í notkun stofnfrumna í læknisfræðilegum tilgangi en margar tæknilegar hindranir eru í veginum. Eina leiðin til að komast yfir þær er að stunda áfram markvissar rannsóknir á þessu sviði.
Aftur í spurningayfirlit
Hefur tekist að lækna einhverja sjúkdóma með fósturstofnfrumum?
Einungist hefur verið hægt að rannsaka fósturstofnfrumur til skamms tíma svo enn eru vísindamenn að læra inn á það hvernig hægt er að rækta þær og nýta. Þrátt fyrir að fósturstofnfrumur vekji vonir um ýmsa möguleika til lækninga þá eru rannsóknir á fósturstofnfrumum svo að segja enn á fyrstu stigum. Framfarir í stofnfrumurannsóknum hafa verið mjög miklar á síðustu árum og eru einn helsti vaxtarbroddurinn í vísindarannsóknum í dag.
Fullorðinsstofnfumur, svo kallaðar vefjasértækar stofnfrumur, eru í dag einu stofnfrumurnar sem notaðar eru með góðum og markvissum árangri til að meðhöndla sjúkdóma. Sem dæmi má nefna að á Íslandi er farið að bjóða sjúklingum með eitlakrabbamein, Hodgkins sjúkdóm og mergfrumuæxli upp á háskammtalyfjameðferð með stofnfrumustuðningi. Fram að þeim tíma varð að senda þessa sjúklinga til útlanda.
Aftur í spurningayfirlit
Stofnfrumugjafaskráin:
Hvað er stofnfrumugjafaskrá?
Stofnfrumugjafaskrá er eins konar listi yfir þá sem eru tilbúnir að gefa hluta af sínum stofnfrumum til sjúklinga sem þurfa á þeim að halda. Stofnfrumur endurnýja sig og því er stofnfrumugjöf að vissu leyti eins og blóðgjöf. Þrátt fyrir að gjafi láti af hendi hluta af stofnfrumum sínum, þá myndast nýjar í þeirra stað líkt og blóðmagn nær fyrri stöðu skömmu eftir blóðgjöf. Þeir sem ákveða að vera í skránni eru flokkaðir með tilliti til ákveðinna yfirborðssameinda (vefjaflokkasameindir, HLA) á blóðfrumum þeirra. Þessar upplýsingar eru svo skráðar svo hægt sé að bera þær saman við sjúklinga sem þurfa á stofnfrumum að halda.
Sjúklingar sem þurfa á stofnfrumum að halda eru oftast með illkynja blóðsjúkdóma eða eitlaæxli en jafnframt getur verið um að ræða sjúklinga með meðfædda ónæmisgalla. Ef sjálfboðaliði er með sama eða mjög líkan vefjaflokk og sjúklingur með illkynja sjúkdóm einhvers staðar í heiminum er þess farið á leit við viðkomandi að hann gefi sjúklingi stofnfrumur. Með stofnun skrár á Íslandi aukast líkur enn frekar á því að sjúklingar hér á landi geti fengið stofnfrumur ef á þarf að halda.
Aftur í spurningayfirlit
Hvers vegna að skrá sig sem stofnfrumugjafa?
Allir virkir blóðgjafar geta skráð sig í stofnfrumugjafaskrána. Ætla má að fólk gefi blóð til að leggja sitt af mörkum til að koma sjúklingum sem þurfa á blóði til hjálpar. Þeir sem skrá sig sem stofnfrumugjafa hugsa líklega á svipuðum nótum, vilja gefa af sér ef á þarf að halda. Því fleiri sem skráðir eru í stofnfrumugjafaskrána, því meiri líkur eru á að hægt sé að finna gjafa sem passar við tiltekinn sjúkling. Þó svo að blóðgjafi sé skráður, er í raun frekar ólíklegt að til þess þurfi að koma að hann sé beðinn um að gefa stofnfrumur.
Aftur í spurningayfirlit
Hvernig gerist maður stofnfrumugjafi?
Þú getur skráð þig á stofnfrumugjafaskrá í Blóðbankanum ef þú ert blóðgjafi á aldrinum 18-45 ára. Þú getur verið á skránni til 55 ára aldurs en ert þá sjálfkrafa tekin(n) út. Taka verður blóðprufu til vefjaflokkunar, t.d. um leið og blóðgjöf fer fram. Vefjaflokkunin er skráð í stofnfrumugjafaskrána. Stofnfrumugjafaskráin er einskorðuð við blóðgjafa því þeir eru heilsuhraustir og vitað er að þeir eru tilbúnir að gefa í þágu sjúkra.
Aftur í spurningayfirlit
Hverjir mega vera með?
Allir blóðgjafar á aldrinum 18-45 ára geta látið skrá sig. Þeir geta síðan verið í skránni til 55 ára aldurs. Eftir það dettur fólk sjálfkrafa út.
Aftur í spurningayfirlit
Þegar maður gerist stofnfrumugjafi, hvernig gengur það fyrir sig?
Sá sem hyggst láta skrá sig sem stofnfrumugjafa, fyllir út sérstakt eyðublað sem fæst hjá hjúkrunarfræðingum Blóðbankans. Þegar blóðgjöf fer svo fram er tekið lítið aukasýni sem notað er til að vefjaflokkagreina gjafann. Þegar búið er að rannsaka sýnið eru niðurstöðurnar skráðar ásamt upplýsingum um gjafann.
Aftur í spurningayfirlit
Hvað eru stofnfrumuskipti?
Stofnfrumum sjúklings er skipt út fyrir stofnfrumur frá heilbrigðum einstaklingi. Við stofnfrumugjöf fær sjúklingurinn heilbrigðar stofnfrumur frá gjafanum. Blóðmyndandi stofnfrumum er annað hvort safnað úr blóði eða úr beinmerg.
Sjúklingurinn fær kröftuga lyfjameðferð eða geislun til að drepa niður frumur ónæmiskerfisins, frumur sem eru farnar að hegða sér óeðlilega, þ.e. krabbameinsfrumur. Stofnfrumur frá heilbrigðum gjafa eru síðan gefnar sjúklingnum í æð eins og þegar sjúklingi er gefið blóð. Stofnfrumurnar rata úr blóðrásinni inn í holrúm beinanna og framleiða þar blóðfrumur eftir nokkrar vikur. Með því að gefa sjúklingnum stofnfrumur eftir lyfja- og/eða geislameðferð, er hægt að meðhöndla hann meira en annars.
Tvenns konar stofnfrumuskipti eru stunduð. Eiginstofrumuskipti (autolog) þar sem sjúklingur fær sínar eigin frumur til baka og svo stofnfrumuskipti milli einstaklinga (allogen) þar sem sjúklingur fær stofnfrumur úr heilbrigðum einstaklingi. Þegar um eigin stofnfrumuskipti er að ræða, er stofnfrumum safnað úr sjúklingnum meðan hann er í svokölluðu sjúkdómshléi (remission). Þá er þó ekki vitað fyrir víst hvort um varanlegan bata sé að ræða en stofnfrumum sem þá er safnað ættu þá að vera heilbrigðar. Frumurnar eru frystar niður og gefnar sjúklingnum að meðferð lokinni.
Aftur í spurningayfirlit
Hvaða sjúklingar þurfa stofnfrumuskipti?
Stærsti hópurinn eru sjúklingar með hvítblæði og eitlakrabbamein. Einnig sjúklingar með sjaldgæfa blóðsjúkdóma eða meðfædda efnaskiptasjúkdóma. Stofnfrumugjöf frá heilbrigðum gjafa er í mörgum tilvikum eina mögulega lækningin.
Aftur í spurningayfirlit
Hvaða gagn gera stofnfrumur fyrir sjúklinga með blóðsjúkdóma?
Blóðmyndandi stofnfrumur hafa verið notaðar í læknisfræðilegum tilgangi yfir 30 ár og mikil og góð reynsla komin á stofnfrumuígræðslur í tengslum við ýmsa blóðsjúkdóma. Nú er farið að stunda stofnfrumuígræðslur hér á landi með góðum árangri.
Aftur í spurningayfirlit
Stofnfrumugjöf / beinmergsgjöf... hver er munurinn?
Í raun er um að ræða tvær mismunandi aðferðir til að ná sama markmiði, það er að safna blóðmyndandi stofnfrumum. Talað er um stofnfrumugjöf þegar blóðmyndandi stofnfrumur eru einangraðar beint úr blóði eftir að þeim hefur verið komið úr beinmergnum með vissum aðferðum. Þessi aðferð er nú mun meira notuð en hin, það er að einangra blóðmyndandi stofnfrumur úr beinmergnum eftir að hann hefur verið dregin út út mjaðmarbeini í flestum tilfellum. Það að taka beinmerg er meiri aðgerð, gerð á skurðstofu og krefst deyfingar af einhverju tagi. Allir finna fyrir einhverjum sársauka neðst í baki eða í mjaðmargrind í nokkra daga eftir söfnunina. Áhættan er lítil og aukaverkanir sjaldgæfar.
Ef stofnfrumum er safnað beint úr blóði er ekki þörf á að framkvæma ferlið á skurðstofu. Þá er gjafinn tendur við sérstaka blóðskiljunarvél og blóð látið renna úr honum og í skiljuna, svo fer það aftur til baka inn í gjafann. Blóðskiljunarvélin sér um að skilja stofnfrumur úr blóðinu og þeim er safnað í sérstakan söfnunarpoka. Óþægindi fyrir gjafa eru lítið meiri en við að gefa blóð og áhættan er mjög lítil.
Aftur í spurningayfirlit
Fær maður borgað fyrir að vera stofnfrumugjafi?
Það er ekki borgað fyrir stofnfrumugjöf frekar en blóðgjöf. En kostnaður vegna vinnutaps er bætt, ferðir til og frá Osló sem og fæði, gisting og annar kostnaður sem upp kann að koma, er greiddur. Gjafar eru að auki tryggðir við stofnfrumugjöfina.
Aftur í spurningayfirlit
Er þetta sársaukafullt?
Þegar fólk gerist stofnfrumugjafi er byrjað á að taka lítið blóðsýni og er það ekki sársaukafullt frekar en venjuleg blóðtaka. Ef svo kemur til þess að gefa þurfi stofnfrumur þá er um tvær aðferðir að ræða. Mun algengara er að stofnfrumum sé safnað beint úr blóði. Í því tilfelli eru óþægindi fyrir gjafa lítið meiri en við að gefa blóð og áhættan er mjög lítil. Stundum er stofnfrumum safnað úr merg og þá þarf að sækja hann úr mjaðmarbeini. Þegar þetta er gert finnur gjafinn fyrir einhverjum sársauka neðst í baki eða í mjaðmargrind í nokkra daga eftir söfnunina. Áhættan er þó lítil og aukaverkanir sjaldgæfar.
Aftur í spurningayfirlit
Er þetta hættulegt?
Hvort sem stofnfrumum er safnað beint úr blóði eða þær einangraðar úr beinmerg, er áhættan lítil og gjafinn er tryggður.
Aftur í spurningayfirlit
Ef einhver þarf á stofnfrumum frá mér að halda, hvað gerist þá?
Ef í ljós kemur að þín vefjaflokkun samræmist vefjaflokkun sjúklings er beðið um nýja blóðprufu frá þér fyrir nákvæmari vefjaflokkun til að fullvíst sé að vefjaflokkar gjafa og þega séu þeir sömu. Ef þú reynist besti mögulegi gjafinn fyrir viðkomandi sjúkling ertu kallaður í viðtal til Osló. Þar eru nánari útskýringar gefnar, þú ferð í heilsufarsskoðun, leitað er eftir endanlegu samþykki þínu og stofnfrumusöfnun er tímasett. Söfnunin fer fram í Osló og eru stofnfrumurnar fluttar strax til sjúklingsins sem oft er staðsettur í öðru landi. Ávallt verður til staðar íslenskumælandi túlkur sé þess óskað.
Aftur í spurningayfirlit
Getur maður sagt nei ef að því kemur að einhver þarf á stofnfrumum að halda frá mér?
Hægt er að draga sig út úr stofnfrumugjafaskránni hvenær sem er og án þess að gefa upp ástæðu. Það er hægt að hætta við hvenær sem er í ferlinu.
Aftur í spurningayfirlit
Hittast gjafi og þegi einhvern tíman?
Gjafi og þegi hittast ekki. Allt eins getur verið að þeir búi í sitthvorri heimsálfunni og að stofnfrumurnar séu fluttar um langan veg til þega.
Aftur í spurningayfirlit
Fæ ég að vita hver fær mínar stofnfrumur?
Þú færð ekki að vita hver stofnfrumuþeginn er og þeginn fær ekki að vita hver gjafinn er. Þó er uppgefinn aldur, kyn og sjúkdómsgreining þegans. Einnig er hægt að fá að vita um afdrif sjúklings ef gjafi óskar þess.
Aftur í spurningayfirlit
Hvað eru vefjaflokkar?
Vefjaflokkar (HLA - Human Leukocyte Antigen) ákvarðast af sameindum utan á frumum líkamans. Þessar sameindir gegna mikilvægu hlutverki í ónæmissvöruninni t.d. við sýkingar. Vefjaflokkar stofnfrumugjafa og stofnfrumuþega verða að vera eins til þess að líkami þegans hafni ekki nýja beinmergnum. Einnig verða stofnfrumur gjafans að hafa sömu vefjagerð og þeginn til að ónæmisfrumur sem þær framleiða skynji frumur þegans ekki sem framandi og ráðist á þær. Nánar um HLA-kerfið.
Aftur í spurningayfirlit
Það þarf marga blóðgjafa á stofnfrumugjafaskrána, hvers vegna?
Til eru milljónir af ólíkum samsetningum vefjaflokka. Þess vegna er mjög erfitt að finna gjafa sem hefur nákvæmlega sömu vefjaflokkun og sjúklingurinn. Þeim mun fleiri sjálfboðaliðar sem eru í stofnfrumugjafaskránni þeim mun meiri líkur eru á að finna gjafa sem passar.
Aftur í spurningayfirlit